พฤติกรรมการค้นหาเชิงลึกที่มีผลต่อ SEO

ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา SEO ไม่ได้เปลี่ยนแค่ในเชิงเทคนิค แต่เปลี่ยนที่วิธีคิดของผู้ค้นหา โดยตรง และในปี 2025 การมาถึงของ AI ในระบบค้นหา ได้เร่งให้พฤติกรรมนี้ชัดเจนขึ้นกว่าที่เคยเป็นมา

ผู้ใช้งานไม่ได้ต้องการเพียงลิสต์เว็บไซต์อีกต่อไป แต่ต้องการคำอธิบายที่เข้าใจง่าย ตรงบริบท และช่วยตัดสินใจได้จริง ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นของสิ่งที่เรียกว่า พฤติกรรมการค้นหาเชิงลึก (Deep Search Behavior)

เดิมที การค้นหาใน Google มักเริ่มจากคำสั้น ๆ เช่น “คลินิกดีไหม” หรือ “เอเจนซี SEO” แต่ในปัจจุบัน ผู้ใช้เริ่มพิมพ์คำค้นที่มีบริบทชีวิต มีข้อจำกัดเฉพาะตัว มีเป้าหมายชัดเจน สิ่งนี้สะท้อนว่า Search ไม่ได้อยู่ในช่วงหาข้อมูลเท่านั้น แต่ขยับเข้าใกล้การตัดสินใจของผู้ค้นหาหรือกลุ่มค้นทั่วไปมากขึ้นเรื่อย ๆ

การที่ Google นำ AI เข้ามาอยู่ในกระบวนการค้นหา ทำให้ SEO ไม่ได้แข่งกันที่ใครติดอันดับ เพียงอย่างเดียว แต่แข่งกันที่ใครอธิบายได้ดีกว่า และน่าเชื่อถือกว่า

ระบบ AI ใน Search ของ Google จะทำหน้าที่:

• อ่านและทำความเข้าใจเนื้อหา
• สังเคราะห์คำตอบ
• เลือกแหล่งข้อมูลที่เหมาะจะอ้างอิง

ผลคือ คอนเทนต์ที่เขียนกว้างแต่ไม่ลึก เน้นขายมากกว่าความเข้าใจ ไม่มี insight หรือประสบการณ์จริง จะค่อย ๆ ถูกลดความสำคัญลง แม้จะเคยทำ SEO ได้ดีในอดีต

SEO ในปี 2025 ไม่ได้วัดแค่ Traffic แต่คือ Trust

Recap คำค้นหาประจำปี 2025 จาก Thai PBS ได้สรุปเครื่องมือที่ผู้คนนิยมเสิร์ชเพื่อใช้งาน ซึ่งหนึ่งในความเข้าใจผิดของหลายธุรกิจ คือการคาดหวังว่า AI Search จะสร้าง Traffic จำนวนมากทันที ซึ่งในความเป็นจริง สิ่งที่ AI Search สร้างให้ก่อน คือ

• ความน่าเชื่อถือ
• ภาพจำของแบรนด์
• การถูกมองว่าเป็นแหล่งความรู้
  

Traffic อาจมาเร็วหรือช้าแตกต่างกันไปในแต่ละอุตสาหกรรม แต่ Trust คือสิ่งที่เริ่มก่อตัวตั้งแต่วันนี้ และส่งผลระยะยาวมากกว่า

หากมองภาพรวมการใช้งาน AI ในประเทศไทยปี 2025 จะเห็นชัดว่าผู้ใช้ไม่ได้เลือก AI ตัวเดียว แต่เลือกใช้ตามงาน

กลุ่ม AI ที่ถูกค้นหาในปัจจุบัน

• Gemini ฝังอยู่ใน Google Search และเครื่องมือของ Google เป็นจุดเชื่อมระหว่างผู้ค้นหากับคำตอบ

กลุ่ม AI เชิงกลยุทธ์และการคิด

• ChatGPT ถูกใช้โดยนักการตลาด ผู้ประกอบการ และครีเอเตอร์ เพื่อวิเคราะห์ วางแผน และพัฒนาคอนเทนต์

กลุ่ม AI เชิงเหตุผลและข้อมูล

• DeepSeek เน้นการคิดเป็นขั้นตอน การวิเคราะห์เชิงลึก และงานสายเทค

กลุ่ม AI สายคอนเทนต์และวิดีโอ

• PixVerse ตอบโจทย์วิดีโอสั้น การตลาดเชิง performance และ social platform

Landscape นี้ทำให้เห็นชัดว่า AI ไม่ได้มาแทนมนุษย์ แต่กำลังเปลี่ยนวิธีที่มนุษย์ค้นหาและตัดสินใจ

แล้วธุรกิจควรปรับตัวยังไง

ในบริบทของ AI Search และระบบค้นหาที่ขับเคลื่อนด้วยปัญญาประดิษฐ์ SEO ไม่ได้เป็นการแข่งขันด้านเทคนิคอีกต่อไป แต่กลายเป็นการแข่งขันด้านความเข้าใจมนุษย์อย่างชัดเจน

สิ่งที่ธุรกิจต้องปรับ ไม่ใช่เพียงเครื่องมือหรือแพลตฟอร์ม แต่คือ กรอบความคิดในการสร้างคอนเทนต์และการสื่อสารคุณค่า

1) ลูกค้ากำลังสงสัยอะไร 

หนึ่งในความเปลี่ยนแปลงสำคัญของพฤติกรรมการค้นหาเชิงลึก คือ สิ่งที่ผู้ใช้พิมพ์ ไม่ได้สะท้อนคำถามทั้งหมดในใจ

ตัวอย่างเช่น:

• คำค้นอาจพูดถึงสินค้า แต่คำถามจริงอยู่ที่ความเสี่ยงหรือผลลัพธ์ระยะยาว

ระบบ AI Search ของ Google ถูกออกแบบมาเพื่ออ่านบริบทเหล่านี้ ดังนั้นคอนเทนต์ที่ตอบได้เพียงผิวเผิน จะเริ่มเสียเปรียบอย่างชัดเจน

ธุรกิจที่ได้เปรียบ คือธุรกิจที่กล้าพูดถึงข้อจำกัด อธิบายความแตกต่างระหว่างทางเลือก และช่วยผู้ค้นหาคิดด้วยข้อมูลที่ชัดเจนขึ้น 

2) การตัดสินใจไม่ได้เกิดจากข้อมูล แต่เกิดจากความมั่นใจ

งานวิจัยด้านพฤติกรรมผู้บริโภคชี้ชัดว่าข้อมูลจำนวนมาก ไม่ได้ทำให้ตัดสินใจง่ายขึ้นเสมอไป
แต่สิ่งที่ทำให้ตัดสินใจ คือความเข้าใจและความมั่นใจ

ในบริบท SEO ยุคใหม่ คอนเทนต์ที่เรียงข้อมูลเยอะ ๆ แต่ไม่สังเคราะห์หรือเนื้อหาที่อธิบายทุกอย่าง แต่ไม่ชี้ให้เห็นความหมาย มักไม่ถูก AI เลือกไปใช้เป็นคำตอบหลัก

ในทางกลับกัน AI จะให้ความสำคัญกับเนื้อหาที่เชื่อมเหตุผลเข้าด้วยกัน แสดง logic การตัดสินใจ
และช่วยลดความไม่แน่ใจของผู้อ่าน

กล่าวอีกนัยหนึ่ง SEO กำลังขยับจาก Information Optimization ไปสู่ Decision Support Content

3) ประสบการณ์จริง กลายเป็นสัญญาณคุณภาพใหม่ของ SEO

เมื่อ AI สามารถสร้างเนื้อหาทั่วไปได้ในระดับใกล้เคียงกัน สิ่งที่ระบบค้นหาเริ่มให้คุณค่ามากขึ้น คือ

• ประสบการณ์จริง
• มุมมองจากการทำงาน
• บทเรียนจากความผิดพลาด
• ความเข้าใจเชิงบริบทของอุตสาหกรรม

คอนเทนต์ที่บอกว่า “จากประสบการณ์การทำงานกับลูกค้าประเภทนี้” หรือ “สิ่งที่มักถูกมองข้ามในสถานการณ์จริง” จะมีน้ำหนักมากกว่าเนื้อหาที่เป็นเพียงการสรุปข้อมูลจากแหล่งอื่น

นี่คือเหตุผลที่ธุรกิจขนาดกลาง หรือผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทางสามารถแข่งขันกับแบรนด์ใหญ่ได้ในยุค AI Search แม้จะไม่มีงบหรือชื่อเสียงเท่ากัน

4) AI ไม่ได้แทนที่ SEO แต่เปิดเผยคุณภาพของ SEO ให้ชัดขึ้น

ในอดีต คอนเทนต์คุณภาพต่ำอาจยังติดอันดับได้ด้วยเทคนิคหรือปริมาณ แต่ในระบบที่ AI เป็นตัวกลาง

• คอนเทนต์ที่ไม่ช่วยผู้ใช้คิดจะถูกกรองออก
• คอนเทนต์ที่ไม่สอดคล้องกัน จะขาดความน่าเชื่อถือ
• คอนเทนต์ที่พูดเหมือนทุกคน จะไม่ถูกเลือก

AI ไม่ได้ทำให้ SEO ยากขึ้น แต่ทำให้ SEO ที่ไม่ชัดเจน ถูกมองเห็นว่าไม่ชัดเจนเร็วขึ้น

5) บทบาทใหม่ของธุรกิจใน Search Journey

จากทั้งหมดนี้ บทบาทของธุรกิจในเส้นทางการค้นหาของลูกค้า เปลี่ยนไปอย่างชัดเจน กลายเป็นผู้ช่วยอธิบาย ผู้ช่วยตัดสินใจ และผู้สร้างความมั่นใจ แทนผู้ซื้อหรือผู้ขาย ทำให้คอนเทนต์ที่ตอบโจทย์ SEO ยุค AI จึงจำเป็นต้องอธิบายได้ดีและจริงที่สุด

AI Landscape ในฐานะตัวกลางสำคัญของธุรกิจและผู้คน

เมื่อพิจารณาภาพรวมทั้งหมด จะเห็นว่าการเปลี่ยนแปลงของ SEO ในปี 2025 ไม่ได้เกิดจากการมาของ AI เพียงอย่างเดียว แต่เกิดจากพฤติกรรมของผู้ค้นหาที่เปลี่ยนไปอย่างชัดเจน ผู้ใช้งานไม่ได้ค้นหาเพื่อดูรายชื่อเว็บไซต์อีกต่อไป แต่ค้นหาเพื่อทำความเข้าใจ เปรียบเทียบ และตัดสินใจในบริบทที่ซับซ้อนขึ้น คำค้นจึงยาวขึ้น มีรายละเอียดมากขึ้น และสะท้อนความลังเลหรือความกังวลที่อยู่เบื้องหลังการตัดสินใจจริง

การเข้ามาของ AI ในระบบค้นหา ทำให้พฤติกรรมนี้ส่งผลต่อ SEO โดยตรง เพราะ AI ทำหน้าที่เป็นตัวกลางที่อ่านเนื้อหาแทนผู้ใช้ และเลือกคำอธิบายที่เหมาะสมที่สุดไปแสดงผล นั่นหมายความว่า SEO ไม่ได้วัดกันที่ว่าใครใส่คีย์เวิร์ดได้มากกว่า หรือใครมีเทคนิคมากกว่า แต่กำลังวัดกันที่ว่าใครอธิบายเรื่องเดียวกันได้ชัด เข้าใจง่าย และสอดคล้องกับสิ่งที่ผู้ค้นหากำลังคิดอยู่จริง

เมื่อเชื่อมโยงกับ AI Landscape ของประเทศไทยในปี 2025 จะเห็นภาพที่ชัดขึ้น ผู้ใช้งานไม่ได้ใช้ AI ตัวเดียวตลอดทั้งเส้นทาง แต่ใช้หลายเครื่องมือควบคู่กัน บางคนใช้ AI ใน Google เพื่อค้นหาคำตอบ ใช้ AI อย่าง ChatGPT เพื่อคิดและวิเคราะห์ ใช้ AI ด้านวิดีโอเพื่อเสพหรือสร้างคอนเทนต์ ทั้งหมดนี้ทำให้คำตอบที่มีคุณภาพถูกส่งถึงผู้ใช้เร็วขึ้น และถูกแทนที่ยากขึ้นในระบบค้นหา

สุดท้ายแล้ว AI ไม่ได้ทำให้ SEO หมดความสำคัญ แต่ทำให้ SEO ที่ไม่มีคุณค่า ถูกมองเห็นชัดขึ้นกว่าเดิม ในยุคที่ทุกธุรกิจเข้าถึงเทคโนโลยีใกล้เคียงกัน ความได้เปรียบจึงไม่ได้อยู่ที่เครื่องมือ แต่อยู่ที่ความเข้าใจมนุษย์ ประสบการณ์จริง และวิธีอธิบายคุณค่าของตัวเองให้สอดคล้องกับพฤติกรรมการค้นหาที่ลึกขึ้น ซึ่งนี่คือจุดที่พฤติกรรมการค้นหาเชิงลึกและ AI Landscape ไทย 2025 มาบรรจบกันอย่างแท้จริงในโลกของ SEO